Roboty publiczne jest to zatrudnienie bezrobotnego przy wykonywaniu prac organizowanych przez gminy oraz organizacje pozarządowe statutowo zajmujące się problematyką: ochrony środowiska, kultury, oświaty, kultury fizycznej i turystyki, opieki zdrowotnej, bezrobocia oraz pomocy społecznej, a także spółki wodne i ich związki. Zatrudnienie w robotach publicznych nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy. Prace są finansowane lub dofinansowane ze środków samorządu terytorialnego, budżetu państwa, funduszy celowych, organizacji pozarządowych, spółek wodnych i ich związków.

Organizator robót publicznych składa wniosek o organizowanie robót publicznych do Powiatowego Urzędu Pracy właściwego ze względu na miejsce wykonywania tych robót. Organizator robót publicznych może wskazać pracodawcę, u którego będą wykonywane roboty publiczne.
Roboty publiczne nie mogą być organizowane przez organizatora lub u wskazanego pracodawcy, który ma trudną sytuację ekonomiczną. Roboty publiczne są organizowane na podstawie umowy zawartej przez starostę z ich organizatorem lub wskazanym przez niego pracodawcą.

Umowa zawiera w szczególności:
1) liczbę bezrobotnych oraz okres, na jaki zostaną zatrudnieni;
2) rodzaj i miejsce wykonywanych robót oraz niezbędne lub pożądane kwalifikacje bezrobotnych;
3) terminy i wysokość refundowanych z Funduszu Pracy kosztów wynagrodzeń, nagród i składek na ubezpieczenia społeczne;
4) obowiązek informowania starosty o przypadkach wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę ze skierowanym bezrobotnym.

Pracodawca oraz organizator robót publicznych zawierają z bezrobotnymi umowę o pracę. 

 Starosta zwraca organizatorowi robót publicznych, który zatrudniał skierowanych bezrobotnych, będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy (art.49 pkt.2-7), a także bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnymi część kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składek na ubezpieczenia społeczne bezrobotnych w wysokości uprzednio uzgodnionej.
Kwota refundacji nie może jednak przekraczać kwoty ustalonej jako iloczyn liczby zatrudnionych w miesiącu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz 50% przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w ostatnim dniu zatrudnienia każdego rozliczanego miesiąca i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia.

Starosta dokonuje zwrotu kosztów robót publicznych:
1) przez okres do 6 miesięcy, jeżeli refundacja obejmuje koszty poniesione co miesiąc;
2) przez okres 12 miesięcy, jeżeli refundacja obejmuje koszty poniesione za co drugi miesiąc.
Na wniosek organizatora robót publicznych starosta może przyznawać zaliczki ze środków Funduszu Pracy na poczet wypłat wynagrodzeń oraz opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
W przypadku złożenia przez organizatora robót lub pracodawcę niezgodnego z prawdą oświadczenia o trudnej sytuacji ekonomicznej lub niedotrzymania warunku odnośnie utrzymania ogólnej liczby pracowników w porównaniu ze średnią z ostatnich 12 miesięcy, jest on zobowiązany do zwrotu otrzymanej refundacji wraz z odsetkami.
Na roboty publiczne mogą zostać skierowani bezrobotni będący w szczególnej sytuacji na rynku pracy oraz dłużnicy alimentacyjni. 

Do osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy zaliczamy bezrobotnych:
1) do 25 roku życia,
2) długotrwale albo po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego albo kobiet, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka,
3) powyżej 50 roku życia,
4) bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego,
5) samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia,
6) którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia,
7) niepełnosprawnych.

Bezrobotni, o których mowa w punkcie 1 i 2, a także bezrobotni będący dłużnikami alimentacyjnymi, mogą zostać skierowani przez starostę, na zasadach dotyczących robót publicznych, do wykonywania przez okres do 6 miesięcy pracy niezwiązanej z wyuczonym zawodem, w wymiarze nieprzekraczającym połowy wymiaru czasu pracy, w instytucjach użyteczności publicznej oraz organizacjach zajmujących się problematyką kultury, oświaty, sportu i turystyki, opieki zdrowotnej lub pomocy społecznej.

Starosta zwraca w tym wypadku pracodawcy część poniesionych kosztów na wynagrodzenia, nagrody oraz składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości uprzednio uzgodnionej, nieprzekraczającej jednak kwoty ustalonej jako iloczyn liczby zatrudnionych bezrobotnych i połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w ostatnim dniu zatrudnienia każdego rozliczanego miesiąca, łącznie ze składką na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia. 

Wniosek na roboty publiczne można pobrać z Dokumenty do pobrania - Dla Pracodawców