Przygotowanie zawodowe dorosłych to instrument aktywizacji w formie praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych, realizowany bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą, według programu obejmującego nabywanie umiejętności praktycznych i wiedzy teoretycznej, zakończonego egzaminem.

    Celem przygotowania zawodowego dorosłych jest uzyskanie przez osoby uprawnione kwalifikacji lub umiejętności zawodowych, potwierdzonych wskazanymi w ustawie dokumentami.

    Przygotowanie zawodowe dorosłych jest realizowane według programu ukierunkowanego na nabywanie umiejętności praktycznych oraz zdobywanie wiedzy teoretycznej, niezbędnych do wykonywania zadań zawodowych. Program przygotowania zawodowego dorosłych sporządzany jest przez pracodawcę lub instytucję szkoleniową we współpracy z pracodawcą.

    Przygotowanie zawodowe dorosłych odbywa się w formie:

ü  praktycznej nauki zawodu umożliwiającej przystąpienie do egzaminu kwalifikacyjnego na tytuł zawodowy lub egzaminu czeladniczego. Czas trwania od 12 do 18 miesięcy.

ü  przyuczenia do pracy dorosłych mającego na celu zdobycie wybranych kwalifikacji zawodowych lub umiejętności, niezbędnych do wykonywania określonych zadań zawodowych, właściwych dla zawodu występującego w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy. Czas trwania od 3 do 6 miesięcy.

    Uczestnikami przygotowania zawodowego dorosłych mogą być:

1.       osoby bezrobotne,

2.       poszukujące pracy, które:

otrzymują świadczenie socjalnie przysługujące na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny, określone w odrębnych przepisach;

•   uczestniczą w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej lub indywidualnym programie integracji, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej;
•  są żołnierzami rezerwy;
•  pobierają rentę szkoleniową;
•  pobierają świadczenie szkoleniowe przyznawane przez pracodawcę na wniosek pracownika, przysługujące po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego na czas udziału pracownika w szkoleniu w okresie nie dłuższym niż 6 m-cy.

    Świadczenia i korzyści przysługujące uczestnikom przygotowania zawodowego dorosłych:

Osobie skierowanej do odbycia przygotowania zawodowego dorosłych przysługuje/ją:

ü  stypendium w wysokości 120% zasiłku miesięcznie, jeżeli miesięczny wymiar godzin przygotowania zawodowego dorosłych wynosi co najmniej 150 godzin; w przypadku niższego miesięcznego wymiaru godzin wysokość stypendium ustala się proporcjonalnie, z tym że stypendium nie może być niższe niż 20% zasiłku dla bezrobotnych.

Bezrobotnemu uprawnionemu w tym samym okresie do stypendium oraz zasiłku przysługuje prawo wyboru świadczenia.

ü  dni wolne w wymiarze 2 dni za każde 30 dni kalendarzowych odbywania przygotowania zawodowego dorosłych;

ü  zachowanie prawa do stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie odbywania przygotowania zawodowego dorosłych, po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego wystawionego na druku ZUS ZLA;

ü  sfinansowanie w formie zwrotu kosztów zakwaterowania związanych z udziałem w przygotowaniu zawodowym dorosłych, które odbywa się w miejscowości innej, niż miejsce zamieszkania osoby skierowanej;

ü  sfinansowanie w formie zwrotu kosztów przejazdu do miejsca odbywania przygotowania zawodowego dorosłych.

Obowiązki uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych:

Ø    udział w zajęciach przewidzianych programem przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø    stosowanie się do rozkładu czasu pracy i regulaminu pracy obowiązującego u pracodawcy;

Ø    stosowanie się do planu nauczania i regulaminów obowiązujących w instytucji szkoleniowej;

Ø    przystępowanie do sprawdzianów okresowych oraz egzaminów przewidzianych po zakończeniu programu przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø    przedłożenie staroście ankiety z oceną przebiegu przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø okazywanie staroście oraz pracodawcy po zakończeniu przygotowania zawodowego dorosłych odpowiednio: świadectwa uzyskania tytułu zawodowego, świadectwa czeladniczego albo zaświadczenia potwierdzającego nabyte umiejętności.

Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr. 69, poz. 415 z późniejszymi zmianami),
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2009r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych (Dz. U. 2009r. nr. 61, poz. 502).