Przygotowanie zawodowe dorosłych – oznacza to instrument aktywizacji  w formie praktycznej nauki zawodu lub przyuczenia do pracy realizowany bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą, według programu obejmującego nabywanie umiejętności praktycznych i wiedzy teoretycznej zakończonego egzaminem.

Starosta inicjuje, organizuje i finansuje z Funduszu Pracy przygotowanie zawodowe dorosłych dla:

Ø  osób bezrobotnych,

Ø  poszukujących pracy, które:

ü  otrzymują świadczenie socjalnie przysługujące na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny, określone w odrębnych przepisach;

ü  uczestniczą w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej lub indywidualnym programie integracji, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej;

ü  są żołnierzami rezerwy;

ü  pobierają rentę szkoleniową;

ü  pobierają świadczenie szkoleniowe przyznawane przez pracodawcę na wniosek pracownika, przysługujące po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego na czas udziału pracownika w szkoleniu w okresie nie dłuższym niż 6 m-cy.

Celem przygotowania zawodowego dorosłych jest uzyskanie przez osoby uprawnione kwalifikacji lub umiejętności zawodowych, potwierdzonych wskazanymi w ustawie dokumentami.

Przygotowanie zawodowe dorosłych realizowane jest na podstawie umowy w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych zawieranej między:
a). starostą a pracodawcą lub b). starostą, pracodawcą lub instytucją szkoleniową (posiadającą wpis do rejestru instytucji szkoleniowych).

Przygotowanie zawodowe dorosłych realizowane jest według programu ukierunkowanego na nabywanie przez uczestnika umiejętności praktycznych oraz zdobywanie wiedzy teoretycznej, niezbędnej do wykonywania zadań zawodowych sporządzanego przez pracodawcę lub instytucję szkoleniową we współpracy z pracodawcą.

Prawa przysługujące osobie odbywającej przygotowanie zawodowe dorosłych:

Osobie skierowanej do odbycia przygotowania zawodowego dorosłych przysługuje/ją:

ü  stypendium w wysokości 120% zasiłku miesięcznie, jeżeli miesięczny wymiar godzin przygotowania zawodowego dorosłych wynosi co najmniej 150 godzin; w przypadku niższego miesięcznego wymiaru godzin wysokość stypendium ustala się proporcjonalnie, z tym że stypendium nie może być niższe niż 20% zasiłku dla bezrobotnych.

Bezrobotnemu uprawnionemu w tym samym okresie do stypendium oraz zasiłku przysługuje prawo wyboru świadczenia.

ü  dni wolne w wymiarze 2 dni za każde 30 dni kalendarzowych odbywania przygotowania zawodowego dorosłych.

Obowiązki pracodawcy realizującego przygotowanie zawodowe dorosłych:

Ø zapoznanie uczestnika z jego obowiązkami i uprawnieniami oraz programem przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø realizacja programu przygotowania zawodowego dorosłych i prowadzenie dokumentacji tej realizacji;

Ø zapewnienie uczestnikowi bezpiecznych i higienicznych warunków realizacji programu przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø zapewnienie profilaktycznej ochrony zdrowia w zakresie przewidzianym dla pracowników;

Ø przeprowadzenie szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, na zasadach przewidzianych dla pracowników, oraz zapoznanie z obowiązującym regulaminem pracy;

Ø przydzielenie na zasadach przewidzianych dla pracowników bezpłatnych posiłków i napoi;

Ø niezwłoczne informuje Starostę o wszelkich zdarzeniach mających wpływ na realizację programu przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø dostarczenie Staroście w terminie 5 dni po zakończeniu miesiąca listy obecności uczestników przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø umożliwienie Staroście wykonywania zadań związanych z nadzorem nad realizacją programu przygotowania zawodowego dorosłych;

Ø wydanie uczestnikowi zaświadczenia o ukończeniu przygotowania zawodowego dorosłych, nie później niż
w terminie 7 dni od jego ukończenia;

Ø udzielenia uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych 2 dni wolnych za każde 30 dni kalendarzowych.

W przypadku nieprzestrzegania warunków umowy przez pracodawcę Starosta rozwiązuje ją ze skutkiem natychmiastowym.

Warunki organizacji przygotowania zawodowego dorosłych:

przygotowania zawodowego dorosłych nie może przekraczać 8 godzin zegarowych dziennie i 40 godzin zegarowych tygodniowo, przy czym nabywanie umiejętności praktycznych obejmuje co najmniej 80% czasu odbywania przygotowania zawodowego dorosłych. W przypadku gdy pracodawca prowadzi kształcenie teoretyczne bezpośrednio u siebie, zobowiązany jest do zapewnienia uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych warunków umożliwiających zdobywanie wiedzy teoretycznej. Jeżeli kształcenie teoretyczne realizuje instytucja szkoleniowa wskazana przez Starostę, pracodawca zobowiązany jest udzielić uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych czasu wolnego na uczestnictwo w zajęciach w wymiarze przewidzianym programem szkolenia.

Nabywanie umiejętności praktycznych realizowane jest u pracodawcy. W przypadku, gdy pracodawca nie może zapewnić warunków do zrealizowania   w pełni programu praktycznej nauki zawodu dorosłych, możliwe jest zrealizowanie części tego programu przez Centrum Kształcenia Praktycznego i Centrum Kształcenia Ustawicznego (wskazane przez Starostę), w wymiarze nie przekraczającym 20% czasu programu.

Pracodawca prowadzący przygotowanie zawodowe dorosłych zobowiązany jest do wyznaczenia na czas realizacji programu, opiekuna uczestnika przygotowania zawodowego, posiadającego odpowiednie kwalifikacje. Od opiekunów uczestników przygotowania zawodowego dorosłych realizowanego w formie praktycznej nauki zawodu dorosłych wymagane jest posiadanie kwalifikacji instruktorów praktycznej nauki zawodu. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu nie mający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny oraz:

1). świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplomu ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub

2). świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

3.) świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, technikum kształcącego w innym niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub

4). dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiedni dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplomu ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Od opiekunów uczestników przygotowania zawodowego dorosłych realizowanego formie przyuczenia do pracy dorosłych wymagane jest posiadanie co najmniej:

1). wykształcenia średniego;

2). 3- letniego stażu pracy w zawodzie obejmującym zadania zawodowe, do realizacji których są wymagane umiejętności zdobywania w trakcie przyuczenia;

3). rocznego doświadczania w wykonywaniu zadań z zakresu nadzoru nad pracownikami, stażystami lub praktykantami.

Refundacja wydatków i wypłacanie premii pracodawcy:

Starosta refunduje pracodawcy, z którym zawarł umowę w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych, określone w umowie wydatki poniesione na uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych, w szczególności na materiały i surowce, eksploatację maszyn i urządzeń, odzież roboczą, posiłki regeneracyjne  i inne środki niezbędne do realizacji programu przygotowania zawodowego w wymiarze do 2 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy pełny miesiąc realizacji programu.

Pracodawcy, z którym Starosta zawarł umowę w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych, po zakończeniu tej formy aktywizacji przysługuje jednorazowa premia pod warunkiem, że skierowany uczestnik ukończył program praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych i zdał egzamin kwalifikacyjny, czeladniczy lub egzamin sprawdzający. Premia przyznawana jest w wysokości  442,70 zł za każdy pełny miesiąc programu przygotowania zawodowego dorosłych, zrealizowanego dla każdego skierowanego uczestnika.

Premia nie przysługuje pracodawcy, z którym umowa w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych została rozwiązana z winy pracodawcy. Premia przyznawana jest przez Starostę na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu przez uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych. Refundacja pracodawcy wydatków poniesionych na uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych oraz premia stanowią pomoc de minimis i są przyznawane z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis.

Bliższe informacje można uzyskać w pok. nr. 15, (parter), lub pod nr. telefonu (0-15) 644-14-45,
644-14-46, 644-14-49, wew.215

Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr. 69,
 poz. 415 z późniejszymi zmianami),
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2009r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych (Dz. U. 2009r. nr. 61, poz. 502).